Homepage van Truus menger

Het dossier Truus

Onze jongste weet het als volleerd dramaturg al: komt Oma Truus, dan dient zij met een aanstekelijk enthousiasme te worden ontvangen. Beide partijen willen dat zo, en dus maken wij dat geregeld mee. Het komt omdat zoonlief de juiste toon aanslaat, de snaar beroert: enthousiasme!

Dat moet haar met de paplepel zijn ingegoten. Van jongs af aan in gevecht met de armoede, dat pept de fantasie wel op. Zo werd de jonge Truus de moeder Truus, samen met vader Piet. Wij zijn opgegroeid in een vruchtbaar klimaat van veel enthousiasme en fantasie, maar ook tegen de verdrukking in. Een mens kan verdraaid hard worden wanneer je moeder voor een bepaald onderdeel van het opbrengen van kroost geen enthousiasme kan opbrengen: het koken. Nogmaals, niks mis mee. Word je hard van.

Ik deel de ervaring van mijn jongste zoon. Heel lang geleden, aan de hand van moeder Truus mee naar een mensenmassa in Amsterdam, in de RAI. Daar, waar de jubelende samenkomst was van gelijkgestemden ter linkerzijde, die allemaal het thema van de dag al jaren in pacht hadden: het Waarheidfestival. Dat was spannend.

Ideaal

Les een: niet je moeder kwijt raken, want de RAI is echt groot. Les twee: goed om je heen kijken, naar de sfeer. Want die was er. Dit was de dag van het ideaal, het geloof in een andere wereld. De dag van een toekomst die bijna tastbaar werd, totdat de muur in Berlijn viel. De geschiedenis is wreed voor idealen, terugkijken maakt mild.

Een kind weet niets van de onderliggende bedreigingen van een politieke voorkeur. Dat kwam later pas. Onlangs verraste Oma Truus de rest van de wereld met een boud voornemen. Ze ging haar eigen dossier bij de Binnenlandse Veiligheid Dienst (BVD) opvragen.

Trilogie

Want dat is er wat er met je gebeurde wanneer je ietwat anders dacht over de heilige trilogie van God, vaderland en Koningshuis; de stillen komen op je af. De spionnenclub hield een dossier van je bij. Aan de ene kant maakt dat machtig trots, het dossier Truus. Aan de andere kant kwaad, omdat het zo'n stomme verspilling is van geld en mensen. Ze hadden het allemaal gewoon kunnen vragen: Haar kunst had het antwoord ook wel gegeven.

Nee, dan het Dossier Truus zelf. Wat vindt de BVD van Truus Menger, geboren Oversteegen, links van aard? In den beginne is zij staatsgevaarlijk. Je abonnementen, je bezoeken, partijlidmaatschap: alles is in het tijdperk van McCarthy en Chroetsjov nauwkeurig bijgehouden. Op een kille, afstandelijke toon.

Maar dan gebeurt het. De informant van de BVD raakt besmet met het Truus-Virus. Door de jaren heen sijpelt er steeds meer waardering voor mevrouw T.M. te V. door de rapportjes heen. Dat ze toch wel mooie kunst maakt, de mensen weet te bereiken en hogelijk gewaardeerd wordt door haar gezin en directe omgeving. In de jaren zeventig komt de omslag. De sukkel: hij is enthousiast geworden over het staatsgevaar. Eigen schuld.
Hij had het gewoon kunnen vragen. Wij hadden alle antwoorden gegeven.
Met veel enthousiasme.

Martin